Ile rozpraw odbywa się w sprawie o kredyt walutowy? Poznaj przebieg procesu

Ile rozpraw czeka kredytobiorcę walutowego w pierwszej instancji?

W sądzie pierwszej instancji najczęściej odbywa się tylko jedna rozprawa, podczas której przesłuchiwani są kredytobiorcy. W sprawach dotyczących klauzul przeliczeniowych sądy coraz sprawniej procedują. Dzięki ustabilizowanej sytuacji orzeczniczej po wyrokach trybunałów europejskich, to dokumenty z akt sprawy stanowią główny i często najważniejszy materiał dowodowy. Przeważnie jedynym dowodem ze źródeł osobowych, który sąd dopuszcza, jest Twoje przesłuchanie. Ma ono na celu ustalenie okoliczności zaoferowania i zawarcia umowy oraz tego, jak zostałeś poinformowany przez pracowników placówki o potencjalnych zmianach kursów. W takich warunkach jedna rozprawa w zupełności wystarcza do zamknięcia przewodu sądowego. Oczekując na wyznaczenie terminu, dowiedz się, jak wygląda pierwsza rozprawa w sprawie kredytu walutowego.

Podstawa: TSUE, wyrok z 3 października 2019 r., C-260/18, Dziubak

Czy w każdej sprawie o unieważnienie umowy musi odbyć się rozprawa?

Nie w każdej sprawie odbywa się tradyjna rozprawa na sali sądowej, ponieważ sędzia może wydać wyrok na posiedzeniu niejawnym. Przepisy procedury pozwalają na wydanie wyroku bez wzywania stron na salę rozpraw, jeśli zebrany materiał dowodowy – głównie umowa, załączniki i regulaminy – jest wystarczający do ostatecznego rozstrzygnięcia. Czasem sędziowie decydują się na odebranie zeznań na piśmie, co w dobie spraw frankowych i tych dotyczących kredytów SEK bardzo upraszcza proces i całkowicie eliminuje konieczność osobistego stawiennictwa w budynku sądu. Z perspektywy kredytobiorcy zdecydowanie przyspiesza to finał pierwszego etapu sprawy. W praktyce jednak sędziowie często wolą bezpośrednio usłyszeć Twoje stanowisko odnośnie świadomości skutków ewentualnego unieważnienia umowy. Nawiązuje to do wytycznych określonych przez unijny trybunał, gdzie ocena i skutek usunięcia nieuczciwego warunku uwzględnia bezpośrednio stanowisko odpowiednio poinformowanego konsumenta. Zanim jednak założysz sprawę, sprawdź kompletną listę dokumentów do pozwu o unieważnienie kredytu.

Podstawa: TSUE, wyrok z 3 października 2019 r., C-260/18, Dziubak; Kodeks cywilny — tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 795, w szczególności art. 385¹ oraz art. 405 i 410

Dlaczego sąd może wyznaczyć drugą rozprawę w procesie?

Sąd wyznacza kolejny termin rozprawy najczęściej wtedy, gdy zachodzi konieczność przesłuchania pracowników banku, wnioskowanych świadków lub rozstrzygnięcia problemów z opinią biegłego. Choć jedna rozprawa staje się powszechnym standardem na wokandach, proces czasem musi się wydłużyć. Druga rozprawa bywa nieunikniona, gdy sąd postanowi dopuścić dowód z zeznań dawnych doradców finansowych, którzy procedowali Twój wniosek kredytowy. Nawet jeśli świadkowie tacy nie pamiętają szczegółów z Twojej konkretnej sprawy po upływie kilkunastu lat, sędzia decyduje się ich wysłuchać na okoliczność funkcjonujących wówczas ogólnych procedur ofertowych i instrukcji służbowych. Inną przyczyną kolejnego terminu może być chęć uzyskania wyjaśnień od biegłego z zakresu rachunkowości. Kiedyś dopuszczanie opinii stanowiło absolutny obowiązek sędziego w tego typu postępowaniach, ale obecnie odchodzi się od tego rozwiązania. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r. (III CZP 25/22), niedozwolonego sposobu określania kursu waluty nie można zastąpić innym sposobem, z czego wynika wprost, że umowa upada w całości, a wyliczenia spreadów i różnic kursowych dokonywane przez specjalistę tracą sens. Weryfikując swoją sprawę, zobacz, czy opinia biegłego w sprawie kredytu walutowego jest potrzebna.

Podstawa: Sąd Najwyższy, uchwała pełnego składu Izby Cywilnej z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22; Dyrektywa Rady 93/13/EWG w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich

Ile razy trzeba pojawić się na rozprawie w sądzie apelacyjnym?

W postępowaniu odwoławczym (drugiej instancji) odbywa się najczęściej najwyżej jedna krótka rozprawa, a udział kredytobiorcy z reguły nie jest na niej obowiązkowy. Sąd apelacyjny skupia się głównie na weryfikacji i ocenie poprawności orzeczenia sądu okręgowego w oparciu o zgromadzony wcześniej materiał dowodowy i pisma pełnomocników. W zdecydowanej większości spraw proces sprowadza się do krótkich wystąpień końcowych adwokatów lub radców prawnych, a całe posiedzenie trwa zaledwie kilkanaście do kilkudziesięciu minut. Po jego zamknięciu sąd ogłasza prawomocny wyrok, który natychmiastowo otwiera drogę do zwrotu wzajemnych świadczeń na podstawie przepisów regulujących bezpodstawne wzbogacenie (art. 405 i 410 k.c.). O tym, w jaki sposób zamykane są ostateczne rachunki, piszemy w artykule opisującym szczegółowo rozliczenie z bankiem po unieważnieniu kredytu.

Podstawa: Kodeks cywilny — tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 795, w szczególności art. 385¹ oraz art. 405 i 410

Co opóźnia zamknięcie procesu po pierwszej rozprawie sądowej?

Przedłużenie postępowania po pierwszej rozprawie wynika zazwyczaj ze skomplikowanych wniosków dowodowych pełnomocników instytucji finansowej, opieszałości biegłych w przygotowywaniu ekspertyz lub ze zdarzeń losowych w harmonogramie sądu. Nawet bardzo dobrze rokująca sprawa potrafi zahamować z przyczyn proceduralnych. Złożenie przez kredytodawcę obszernych pism przygotowawczych powoduje wymianę argumentów, do których musisz się odnieść.

Pomimo jednoznacznego orzeczenia TSUE (sprawa C-520/21), zgodnie z którym instytucjom finansowym nie przysługują żadne roszczenia wykraczające poza sam kapitał i ustawowe odsetki w przypadku unieważnienia umowy, procesowi oponenci notorycznie stosują taktykę zasypywania sądu wnioskami o potrącenie i zatrzymanie świadczeń. W radzeniu sobie z taką postawą pomaga wiedza o tym, jak sporządzić wezwanie banku do zapłaty przed procesem o kredyt walutowy. Treści opublikowane na tym portalu są materiałem o charakterze wyłącznie informacyjnym i nie mogą być traktowane jako wiążąca porada prawna w jednostkowej sprawie.

Podstawa: TSUE, wyrok z 15 czerwca 2023 r., C-520/21, Bank M.; Kodeks cywilny — tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 795, w szczególności art. 385¹ oraz art. 405 i 410